{"id":3579,"date":"2026-11-07T09:28:44","date_gmt":"2026-11-07T09:28:44","guid":{"rendered":"https:\/\/drozdowisko.pl\/?p=3579"},"modified":"2026-11-07T09:28:44","modified_gmt":"2026-11-07T09:28:44","slug":"drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/","title":{"rendered":"DROZDA notuje: Od Erbena do Owidiusza. \u015awiaty SKUTR"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poeci od wiek\u00f3w opowiadaj\u0105 o walce dobra ze z\u0142em, o winie i karze, o sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ra pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej upomina si\u0119 o swoje. Ta g\u0142\u0119boko zakorzeniona wiara w bosk\u0105 (albo inn\u0105) sprawiedliwo\u015b\u0107 przybiera formy ludowych poda\u0144, ballad czy mit\u00f3w. Teksty Karela Jarom\u00edra Erbena i Owidiusza dzieli niemal dwa tysi\u0105ce lat, ale ich opowie\u015bci stawiaj\u0105 wsp\u00f3lne pytania i niezwykle wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie mapuj\u0105 odwieczne nami\u0119tno\u015bci. Po t\u0119 klasyczn\u0105 literatur\u0119 si\u0119gn\u0105\u0142 czeski duet re\u017cyserski SKUTR, czyli Martin Kuku\u010dka i Luk\u00e1\u0161 Trpi\u0161ovsk\u00fd, realizuj\u0105c na scenach N\u00e1rodn\u00edho divadla &#8222;Kytice&#8221; (premiera 28 lutego 2019) i &#8222;Prom\u011bny&#8221; (premiera 19 lutego 2026).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pisanie o czeskim teatrze jest dla mnie trudne. Towarzyszy mu niepok\u00f3j dotycz\u0105cy kontekst\u00f3w, przegapienia jakiej\u015b oczywisto\u015bci, kt\u00f3ra dla mnie &#8211; cudzoziemki &#8211; oczywista nie jest i mo\u017ce wypaczy\u0107 zrozumienie sens\u00f3w spektaklu. &#8222;Kytice&#8221; &#8211; czesk\u0105 klasyk\u0119 &#8211; obejrza\u0142am w listopadzie 2025 roku. I wtedy nie mia\u0142am odwagi pisa\u0107 o tym spektaklu, cho\u0107 obezw\u0142adni\u0142 mnie swoj\u0105 wizualno\u015bci\u0105. Dopiero &#8222;Prom\u011bny&#8221; [Metamorfozy] doda\u0142y mi odwagi, bo oba to strony tej samej ksi\u0105\u017cki i ten sam teatralny j\u0119zyk.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3575\" srcset=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-300x200.jpg 300w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-768x512.jpg 768w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Scena ze speklaklu &#8222;Kytice&#8221;, fot. Pavel Hejn\u00fd, oficjalna strona ND<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oba spektakle zaczynaj\u0105 si\u0119 statycznie i niemal identycznie. Od monologu starca. Na scenie staje Franti\u0161ek N\u011bmec jako Filemon albo Poutn\u00edk i swoj\u0105 najczystsz\u0105 czeszczyzn\u0105, w kt\u00f3rej s\u0142ycha\u0107 ka\u017cd\u0105 sp\u00f3\u0142g\u0142osk\u0119, ka\u017cdy rym, ka\u017cd\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107, wprowadza nas recytacj\u0105 w \u015bwiat dawnych opowie\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Erben: od ko\u015bcielnej ruiny do obrazu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Kytice&#8221; [Bukiet] Karela Jarom\u00edra Erbena to dla Czech\u00f3w tekst fundamentalny. Dziewi\u0119tnastowieczny poeta, etnograf i zbieracz ludowych opowie\u015bci stworzy\u0142 zbi\u00f3r ballad (pierwsze wydanie w 1853 roku), w kt\u00f3rym \u015bwiat wierze\u0144, demonologii i obrz\u0119d\u00f3w splata si\u0119 z romantyczn\u0105 opowie\u015bci\u0105 o ludzkim losie. To tekst obecny w szkole, pami\u0119ci kulturowej i j\u0119zyku. Polskim punktem odniesienia mog\u0105 by\u0107 \u201eBallady i romanse\u201d Mickiewicza, cho\u0107 Erben jest bardziej konsekwentny w budowaniu zamkni\u0119tych moralitet\u00f3w, a przy tym g\u0142\u0119biej zanurzony w demonologii ludowej i symbolice pokuty. Co wa\u017cne i zaskakuj\u0105ce &#8222;Kytice&#8221; nie maj\u0105 polskiego przek\u0142adu &#8211; ukaza\u0142y si\u0119 jedynie pojedyncze ballady, za\u015b Mickiewicz po czesku jest w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice_drozda-1024x768.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3577\" srcset=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice_drozda-1024x768.png 1024w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice_drozda-300x225.png 300w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice_drozda-768x576.png 768w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice_drozda-526x395.png 526w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice_drozda.png 1448w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SKUTR buduj\u0105 z (wybranych) ballad Erbena poetyck\u0105 opowie\u015b\u0107 sceniczn\u0105. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 spektaklu rozgrywa si\u0119 w przestrzeni przypominaj\u0105cej ruiny ko\u015bcio\u0142a. Ambona staje si\u0119 zarazem wie\u017c\u0105 i miejscem s\u0105du. W balladzie &#8222;Holoubek&#8221; [Go\u0142\u0105bek] szczeg\u00f3lnie porusza ogromna, zwiewna bia\u0142a materia, kt\u00f3ra otula bohaterk\u0119 i unosi j\u0105 ku \u015bwiat\u0142u. Podobna, jako woda, pojawi si\u0119 w &#8222;Prom\u011bnach&#8221;. Ballady, kt\u00f3re w oryginale cz\u0119sto opieraj\u0105 si\u0119 na rygorystycznej formule &#8222;grzech &#8211; kara &#8211; pokuta&#8221;, w spektaklu maj\u0105 cie\u0144 wsp\u00f3\u0142czesnego wsp\u00f3\u0142odczuwania. W &#8222;Polednicy&#8221; [Po\u0142udnicy] wida\u0107 samotno\u015b\u0107 i przeci\u0105\u017cenie matki. &#8222;Vodn\u00edk&#8221; z kolei to uniwersalna opowie\u015b\u0107 o konflikcie mi\u0119dzy \u015bwiatem natury i wolno\u015bci a kulturowym nakazem przynale\u017cno\u015bci do konkretnego porz\u0105dku spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poszczeg\u00f3lne historie oddzia\u0142uj\u0105 z r\u00f3\u017cn\u0105 si\u0142\u0105, ale ca\u0142o\u015b\u0107 uk\u0142ada si\u0119 w wyrazisty ci\u0105g obraz\u00f3w. W drugiej cz\u0119\u015bci spektaklu elementem scenografii staje si\u0119 rama, wielka, niemal barokowa, o wykroju kartuszowym. Jednak dopiero po obejrzeniu &#8222;Prom\u011bn&#8221; dotar\u0142o do mnie, \u017ce kolejne sceny plastycznie przypomina\u0142y fragmenty obraz\u00f3w ze &#8222;S\u0142owia\u0144skiej epopei&#8221; Alfonsa Muchy. Nie sprawdza\u0142am, czy panowie re\u017cyserzy publicznie m\u00f3wili gdzie\u015b o tym \u017ar\u00f3dle inspiracji. By\u0107 mo\u017ce nie, bo (by\u0107 mo\u017ce) dla czeskiego widza jest to po prostu oczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice14-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3576\" srcset=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice14-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice14-300x200.jpg 300w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice14-768x512.jpg 768w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice14-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice14-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Scena ze speklaklu &#8222;Kytice&#8221;, fot. Pavel Hejn\u00fd, oficjalna strona ND<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Owidiusz w z\u0142otym teatrze<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Prom\u011bny&#8221; przygotowane zosta\u0142y w St\u00e1tn\u00ed operze. Ogromna, z\u0142ocona sala i rozleg\u0142a scena stwarzaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3rych nie spos\u00f3b zignorowa\u0107. Spektakl zaczyna si\u0119 od kontrastu, bo scenografia &#8222;Prom\u011bn&#8221; jest niemal industrialna. Na scenie stoj\u0105 pionowe, ponumerowane elementy, a tak\u017ce wysokie ramy i drabiny z platformami. Ca\u0142o\u015b\u0107 przypomina fabryk\u0119 albo kopalni\u0119. Na pocz\u0105tku ogromna p\u0142achta materia\u0142u zas\u0142ania scen\u0119. To w\u0142a\u015bnie obraz na niej umieszczony skal\u0105, kompozycj\u0105 i nastrojem otworzy\u0142 mi skojarzenie z Much\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W &#8222;Prom\u011bnach&#8221; jest zdecydowanie mniej romantycznego mroku czy poetycko\u015bci. Ponadto w klasyczny tekst wplecione s\u0105 fragmenty napisane wsp\u00f3\u0142czesnym j\u0119zykiem. Pojawiaj\u0105 si\u0119 takie sformu\u0142owania jak \u201ecreepy\u201d, \u201ewersja 2.0\u201d czy \u201erules\u201d. Plastycznie jest wspaniale.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-01-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3571\" srcset=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-01-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-01-300x200.jpg 300w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-01-768x512.jpg 768w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-01-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-01-2048x1366.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Scena ze spektaklu &#8222;Prom\u011bny&#8221;, fot. Pavel Hejn\u00fd, oficjalna strona ND<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Absolutnym majstersztykiem jest scena w Hadesie, gdzie uwi\u0119zione jest Eurydyka. Przestrze\u0144 podziemnego \u015bwiata zostaje oddzielona od reszty sceny pleksiglasow\u0105 \u015bcian\u0105, w tle z\u0142owrogie cienie drzew. Eurydyka porusza si\u0119 w\u015br\u00f3d jego mieszka\u0144c\u00f3w. Nad ni\u0105, g\u0142ow\u0105 w d\u00f3\u0142, unosi si\u0119 jej Cie\u0144. Suknie rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 obu postaci jak kielichy &#8211; jeden w d\u00f3\u0142, drugi w g\u00f3r\u0119. Cie\u0144 Eurydyki zostaje po\u0142o\u017cony na stole przypominaj\u0105cym katafalk. Mieszka\u0144cy Hadesu, w\u015br\u00f3d nich Medea, zaczynaj\u0105 go je\u015b\u0107. Osobliwy rytua\u0142 odprawiany w \u015bwiecie zmar\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3wnie mocno zapadaj\u0105 w pami\u0119\u0107 Ikar i Faeton i ich dwie historie zwi\u0105zane ze s\u0142o\u0144cem. Ikar ma skrzyd\u0142a z plastikowych butelek PET. Faeton si\u0119 z niego \u015bmieje, nazywaj\u0105c ekologicznym lotnikiem. Opowiadaj\u0105 o swoich ojcach. Faeton skar\u017cy si\u0119, \u017ce ojca nie zna, \u017ce nie mo\u017ce udowodni\u0107, \u017ce jest synem boga s\u0142o\u0144ca. Kiedy zjawia si\u0119 Helios, Faeton \u017c\u0105da rydwanu. W czasie rozmowy ojca z synem Ikar wbiega na scen\u0119. Ma wielk\u0105 tyczk\u0119, a na jej ko\u0144cu malutki balonik. Helios balonik przek\u0142uwa. Faeton pyta, czy to Ikar, ojciec potwierdza i ich rozmowa toczy si\u0119 dalej. Mocne, wymowne i pi\u0119kne teatralnie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-03-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3572\" srcset=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-03-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-03-300x200.jpg 300w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-03-768x512.jpg 768w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-03-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promeny-hlavni-zkousky_foto-pavel-hejny-03-2048x1366.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Scena ze spektaklu &#8222;Prom\u011bny&#8221;, fot. Pavel Hejn\u00fd, oficjalna strona ND<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142oneczny rydwan wygl\u0105da jak plaster miodu z\u0142o\u017cony ze z\u0142otych, lustrzanych element\u00f3w. Kiedy zaczyna odbija\u0107 \u015bwiat\u0142a reflektor\u00f3w, rozlewa z\u0142oto po ca\u0142ym wn\u0119trzu St\u00e1tn\u00ed opery. Efekt jest ob\u0142\u0119dny. Z\u0142ocenia sali i z\u0142ote \u015bwiat\u0142o odbite od rydwanu tworz\u0105 jedn\u0105 przestrze\u0144. My, publiczno\u015b\u0107, te\u017c stajemy si\u0119 poddanymi boga, r\u00f3wnie nieistotnymi jak Ikar. Absolutnie nadzwyczajna scena.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Aktorzy<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ogromnym atutem obu spektakli jest obsada. Obsada wielopokoleniowa. Na scenie narodowej nie powinno by\u0107 inaczej. O Franti\u0161ku N\u011bmecu ju\u017c wspomnia\u0142am, ale w obsadach s\u0105 te\u017c m.in. Iva Jan\u017eurov\u00e1 &#8211; legenda czeskiego teatru, Pavla Beretov\u00e1 &#8211; o jej Heddzie Gabler kiedy\u015b napisz\u0119, a z najm\u0142odszego pokolenia Tom\u00e1\u0161 Havl\u00ednek &#8211; wspania\u0142y jako Faeton, Pavel Ne\u0161kudla &#8211; widziany przeze mnie m.in. w Divadle v Dlouh\u00e9, Zden\u011bk Pi\u0161kula i go\u015bcinnie Filip B\u0159ezina. Wszystkich tych aktor\u00f3w zobaczy\u0107 mo\u017cna tak\u017ce w czeskich filmach, wi\u0119c cho\u0107 nazwiska m\u00f3wi\u0105 Wam by\u0107 mo\u017ce niewiele, twarze przem\u00f3wi\u0107 powinny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dwa gmachy i klasyka<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00e1rodn\u00ed divadlo i St\u00e1tn\u00ed opera to dwa historyczne gmachy, powsta\u0142e w podobnym okresie, ale zwi\u0105zane z odmiennymi historiami praskiej wsp\u00f3lnoty. Teatr Narodowy otwarto w 1881 roku, a po po\u017carze odbudowano i ponownie otwarto w 1883. Powsta\u0142 dzi\u0119ki zbi\u00f3rkom i wsp\u00f3lnemu wysi\u0142kowi Czech\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli mie\u0107 w\u0142asn\u0105 reprezentacyjn\u0105 scen\u0119. St\u00e1tn\u00ed opera zosta\u0142a otwarta w 1888 roku jako Neues Deutsches Theater, z inicjatywy praskiej spo\u0142eczno\u015bci niemieckiej. Opera by\u0142a wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jej dzia\u0142alno\u015bci, cho\u0107 wystawiano tam r\u00f3wnie\u017c dramaty. Pisa\u0142am o tym szerzej przy okazji &#8222;Mefista&#8221; [<a href=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2024\/11\/11\/drozda-notuje-notatnik-praski-a-d-2024-czesc-4-mefisto\/\">https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2024\/11\/11\/drozda-notuje-notatnik-praski-a-d-2024-czesc-4-mefisto\/<\/a>].<br>Ju\u017c same budynki nios\u0105 ze sob\u0105 pami\u0119\u0107 o teatrze jako instytucji kultury i reprezentacji warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promenty_drozda-1024x768.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3578\" srcset=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promenty_drozda-1024x768.png 1024w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promenty_drozda-300x225.png 300w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promenty_drozda-768x576.png 768w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promenty_drozda-526x395.png 526w, https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/promenty_drozda.png 1448w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SKUTR konsekwentnie wybieraj\u0105 teksty klasyczne. W ich re\u017cyserii (na deskach Teatru Narodowego, kt\u00f3rego s\u0105 dyrektorami artystycznymi) mo\u017cna zobaczy\u0107 jeszcze m.in. &#8222;Hamleta&#8221;, &#8222;Niebezpieczne zwi\u0105zki&#8221; czy &#8222;Rusa\u0142k\u0119&#8221;. Ale to te dwa spektakle s\u0105 ze sob\u0105 w dialogu i to na wielu poziomach. S\u0105, jak ju\u017c wspomnia\u0142am, stronami tej samej ksi\u0105\u017cki. Spektakularnym ho\u0142dem z\u0142o\u017conym klasyce oraz teatrowi i jego wielopokoleniowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Praktycznie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na scenach Teatru Narodowego w Pradze wszystkie spektakle grane s\u0105 z angielskimi napisami. W gmachu opery dodatkowo dost\u0119pne s\u0105 specjalne tablety, na kt\u00f3rych wy\u015bwietlany jest tekst, za\u015b w gmachu Teatru mo\u017cna tak\u017ce wypo\u017cyczy\u0107 specjalne okulary.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli podoba Ci si\u0119, to co robi\u0119, zajrzyj, poczytaj, pos\u0142uchaj, wesprzyj.<br>\u0141atwiej b\u0119dzie mi tworzy\u0107 dalej, a Ty dostaniesz co\u015b EXSTRA!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/patronite.pl\/TeresaDrozda\">https:\/\/patronite.pl\/TeresaDrozda<\/a><br><a href=\"https:\/\/suppi.pl\/drozdowisko\">https:\/\/suppi.pl\/drozdowisko<\/a><br><a href=\"https:\/\/buycoffee.to\/drozdowisko\/\">https:\/\/buycoffee.to\/drozdowisko\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Poeci od wiek\u00f3w opowiadaj\u0105 o walce dobra ze z\u0142em, o winie i karze, o sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ra pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej upomina si\u0119 o swoje. Ta g\u0142\u0119boko zakorzeniona wiara w bosk\u0105 (albo inn\u0105) sprawiedliwo\u015b\u0107 przybiera formy ludowych poda\u0144, ballad czy mit\u00f3w. Teksty Karela Jarom\u00edra Erbena i Owidiusza dzieli niemal dwa tysi\u0105ce lat, ale ich opowie\u015bci stawiaj\u0105 wsp\u00f3lne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3575,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[128,127,126],"tags":[107,138,238,183,110,106,100,103],"class_list":["post-3579","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-chodzimy-do-teatru","category-czeski-kousek","category-drozda-notuje","tag-czechy","tag-drozdanotuje","tag-klasyka","tag-narodnidivadlo","tag-praga","tag-praha","tag-recenzja","tag-teatr"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>DROZDA notuje: Od Erbena do Owidiusza. \u015awiaty SKUTR - DROZDOWISKO<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"DROZDA notuje: Od Erbena do Owidiusza. \u015awiaty SKUTR - DROZDOWISKO\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Poeci od wiek\u00f3w opowiadaj\u0105 o walce dobra ze z\u0142em, o winie i karze, o sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ra pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej upomina si\u0119 o swoje. Ta g\u0142\u0119boko zakorzeniona wiara w bosk\u0105 (albo inn\u0105) sprawiedliwo\u015b\u0107 przybiera formy ludowych poda\u0144, ballad czy mit\u00f3w. Teksty Karela Jarom\u00edra Erbena i Owidiusza dzieli niemal dwa tysi\u0105ce lat, ale ich opowie\u015bci stawiaj\u0105 wsp\u00f3lne [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"DROZDOWISKO\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-07T09:28:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1706\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Teresa Drozda\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Teresa Drozda\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/\"},\"author\":{\"name\":\"Teresa Drozda\",\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/8950061fba3066540fe403f5a28ca367\"},\"headline\":\"DROZDA notuje: Od Erbena do Owidiusza. \u015awiaty SKUTR\",\"datePublished\":\"2026-11-07T09:28:44+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-07T09:28:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/\"},\"wordCount\":1436,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/8950061fba3066540fe403f5a28ca367\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"czechy\",\"drozdanotuje\",\"klasyka\",\"narodnidivadlo\",\"praga\",\"praha\",\"recenzja\",\"teatr\"],\"articleSection\":[\"Chodzimy do teatru\",\"Czeski kousek\",\"Drozda notuje\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/\",\"url\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/\",\"name\":\"DROZDA notuje: Od Erbena do Owidiusza. \u015awiaty SKUTR - DROZDOWISKO\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-07T09:28:44+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-07T09:28:44+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1706},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DROZDA notuje: Od Erbena do Owidiusza. \u015awiaty SKUTR\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/\",\"name\":\"DROZDOWISKO\",\"description\":\"Podcast Teresy Drozdy\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/8950061fba3066540fe403f5a28ca367\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/8950061fba3066540fe403f5a28ca367\",\"name\":\"Teresa Drozda\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Drozdowisko_2021-02-23_w-kolku-czerwonym-2_600-ppi.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Drozdowisko_2021-02-23_w-kolku-czerwonym-2_600-ppi.png\",\"width\":4259,\"height\":4259,\"caption\":\"Teresa Drozda\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"url\":\"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/author\/teresa-drozda\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"DROZDA notuje: Od Erbena do Owidiusza. \u015awiaty SKUTR - DROZDOWISKO","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"DROZDA notuje: Od Erbena do Owidiusza. \u015awiaty SKUTR - DROZDOWISKO","og_description":"Poeci od wiek\u00f3w opowiadaj\u0105 o walce dobra ze z\u0142em, o winie i karze, o sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ra pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej upomina si\u0119 o swoje. Ta g\u0142\u0119boko zakorzeniona wiara w bosk\u0105 (albo inn\u0105) sprawiedliwo\u015b\u0107 przybiera formy ludowych poda\u0144, ballad czy mit\u00f3w. Teksty Karela Jarom\u00edra Erbena i Owidiusza dzieli niemal dwa tysi\u0105ce lat, ale ich opowie\u015bci stawiaj\u0105 wsp\u00f3lne [&hellip;]","og_url":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/","og_site_name":"DROZDOWISKO","article_published_time":"2026-11-07T09:28:44+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1706,"url":"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Teresa Drozda","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Teresa Drozda","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/"},"author":{"name":"Teresa Drozda","@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/8950061fba3066540fe403f5a28ca367"},"headline":"DROZDA notuje: Od Erbena do Owidiusza. \u015awiaty SKUTR","datePublished":"2026-11-07T09:28:44+00:00","dateModified":"2026-11-07T09:28:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/"},"wordCount":1436,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/8950061fba3066540fe403f5a28ca367"},"image":{"@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-scaled.jpg","keywords":["czechy","drozdanotuje","klasyka","narodnidivadlo","praga","praha","recenzja","teatr"],"articleSection":["Chodzimy do teatru","Czeski kousek","Drozda notuje"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/","url":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/","name":"DROZDA notuje: Od Erbena do Owidiusza. \u015awiaty SKUTR - DROZDOWISKO","isPartOf":{"@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-scaled.jpg","datePublished":"2026-11-07T09:28:44+00:00","dateModified":"2026-11-07T09:28:44+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#primaryimage","url":"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/kytice07-scaled.jpg","width":2560,"height":1706},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/2026\/11\/07\/drozda-notuje-od-erbena-do-owidiusza-swiaty-skutr\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/drozdowisko.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DROZDA notuje: Od Erbena do Owidiusza. \u015awiaty SKUTR"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/#website","url":"https:\/\/drozdowisko.pl\/","name":"DROZDOWISKO","description":"Podcast Teresy Drozdy","publisher":{"@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/8950061fba3066540fe403f5a28ca367"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/drozdowisko.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/8950061fba3066540fe403f5a28ca367","name":"Teresa Drozda","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Drozdowisko_2021-02-23_w-kolku-czerwonym-2_600-ppi.png","contentUrl":"https:\/\/drozdowisko.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Drozdowisko_2021-02-23_w-kolku-czerwonym-2_600-ppi.png","width":4259,"height":4259,"caption":"Teresa Drozda"},"logo":{"@id":"https:\/\/drozdowisko.pl\/#\/schema\/person\/image\/"},"url":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/author\/teresa-drozda\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3579","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3579"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3581,"href":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3579\/revisions\/3581"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3575"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/drozdowisko.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}